İnceleme

Bir Başkadır 2. Sezon: Memleket, kaldığı yerden

Berkun Oya’nın ilk sezonuyla büyük bir ilgi uyandırıp kısa sürede fenomene dönüşen Netflix Türkiye orijinal dizisi Bir Başkadır, dört bölümlük devam sezonuyla aradan geçen 6 yılın ardından bir kez daha nabzımızı yokluyor.
post image

Hemen hemen tamamı pandemi sebepli kapanmayla geçen 2020 yılının kasım ayında yayınlanan Bir Başkadır, ilk sezonuyla tüm ülkeyi evinde yakalamış ve şaşırtıcı büyüklükte bir ilgi görmüştü. Netflix’in Türkiye’de ürettiği orijinal içerikler arasında o zamana kadarki (ve belki de hâlâ) en büyük başarı olarak kolayca anılabilecek dizi, içeriğiyle benzerlik gösterircesine her kesimden her eve girmeyi başarabilmişti. Uzun süredir herhangi bir televizyon yapımının, aynı anda tüm kamuoyunun başını kendine çevirecek bir ilgi yaratamadığı düşünülünce bu kitlesel odak Bir Başkadır’ı çok kısa sürede her yönüyle konuşulan, üzerine tartışılan bir fenomen hâline getirmişti. Sıcağı sıcağına tepkiler, olumlu/olumsuz eleştiriler, sıkça paylaşılan sahneler zaman içinde kültürel referans noktalarına ya da internet memlerine dönüşmüş ve aradan geçen zaman boyunca herhangi bir devam sezonu sözü vaat etmeyen dizi ortak hafızamızın bir köşesindeki yerine çekilmişti. Şimdi tam 6 yıl sonra dört bölümlük bir devam sezonuyla karşımıza çıkan diziyi bu kez neler anlattığıyla, bizleri bıraktığı yerden alıp nasıl karşıladığıyla ve neden döndüğüyle konuşmak gerekiyor.

Ne diyorduk?

Dizi, merkezinde İstanbul’da bir köy evinde abisi, yengesi ve yeğenleriyle birlikte yaşayan Meryem’in ve onun yeni başladığı psikiyatri seanslarının etrafında şekilleniyordu. Terapisti Peri üzerinden bir başka dünyaya dallanan ve bu iki kahramanının birbiriyle sürekli denk gelen çevresinden bir memleket manzarası izliyorduk. Popüler kültürümüzden bolca beslenen retro estetiğin hâkim olduğu prodüksiyon tasarımının içinde tam olarak güncele, deliliğin kenarındaki hâletiruhiyemize bakıyordu dizi. Ara ara bayılma şikâyetinin kendini götürdüğü terapide beklemediği bir şekilde nefes bulan Meryem ile reddedişlerle inşa edilmiş benliği çatlaklar vermeye başlayan Peri’nin karşılaşması beraberinde kaçınılmaz çözülmeleri getiriyordu. İrili ufaklı ekranımıza konuk olan, günümüz İstanbul’unda karşılaşsak şaşırmayacağımız onlarca tanıdık karakterin her birinde derine bastırılmış, dillendirilemediği gibi yutulamayan sıkıntılarımızı görünür kılan Bir Başkadır’ın böyle büyük bir ilgiyle karşılanmasının tesadüf olmadığını bugün daha da iyi anlıyoruz.

İlk sezonunun perdesi bir şekilde derdine ortak olduğumuz her karakterin yüzleşmelerini yaşayıp ufak çaplı katarsislere ulaşmalarıyla kapanıyordu. Bu sezonda birçoğunun hikâyesi devam etmiyor. Kendi ailesi içinde büyük bir çatışma yaşayan bir diğer terapist Gülbin’in akıbetini bilmiyoruz; “kalacak mısın?” Sinan yok; ana akıma dizi yapan oyuncu Melisa yok. O dönem dumanı üzerinde bir konu başlığı olarak senaryoda da kendine yer bulan bir “dijital platform-total izleyici” karşıtlığı da hem bugün geçerliliği kalmadığı için hem de artık daha az karakter arasında çok daha konsantre bir hikâye anlatılması sebebiyle bu sezonda yer tutmuyor. Platformundan bağımsız her şey ve herkesin saflarının sıklaştığı, kaderlerinin ortada buluştuğu bir dünyadayız artık. Hikâyeleri devam eden kahramanlarımıza baktığımızda da organik şekilde oluşmuş bu yeni sınırlar daha da görünür kılınıyor. Bıraktığımız dünyanın başlıca iki kahramanından psikiyatr Peri’yi “iyileşebilmiş”, özellikle Meryem ile tanışıklığının tetiklediği bastırılmış sorunlarının üstesinden gelmiş hâlde buluyoruz. İkisinin de hayatlarında yeni heyecanlar olduğu gibi yeni tereddütler olduğu da hemen dikkatimizi çekiyor. İkinci sezonun başlıca gayesi de kahramanlarından öte memleketin bu yeni dinamiklerini yakalayabilmek.

Altı yıl önceki ilk sezonun en dikkat çeken özelliği aynı şehirde yaşarken yolları bir şekilde körlemesine ya da aleni şekilde kesişen ama her biri birçok açıdan farklı dünyalara ait hanelerin hikâyesini anlatmaya koyulmasıydı. Bu ikinci sezona seyirciye bıraktığı aynı hissi muhafaza ederken bir yandan da aradan geçen zamanı hissettiren bir doğallık hâkim. Bu kez konuk olduğumuz, kapısından içeri baktığımız hanelerin arasında da önceki kadar büyük bir fark yok. Hikâyenin odağında yer alan iki hane aynı apartmanda yer alıyor örneğin. Hatta Meryem’in anlattığına göre cüzi bir farkla neredeyse diğerinin yan dairesini tutacaklarmış. Aradaki mesafelerin kayboluşunun, farklı dünyaların (ve belki tehlikenin) bu kadar yakınlaşabilmiş olmasının altını çizmek istercesine henüz ikinci bölümünde dizi kahramanı Meryem’e “fare de aç aslan da” yorumu yaptırıyor. Bu doğrudanlık ve özellikle Meryem’in üstlendiği sözcülük görevi yeni sezonda ilk göze çarpan özelliklerden biri. Buna rağmen sezonun tonunu ve karakterini belirleyen en büyük unsursa bizzat dizinin yazar ve yönetmeni Berkun Oya’nın oyunculuğuyla ete kemiğe bürünen huzuru kaçmış bir iktidar temsilinin eklenmesi oluyor.

Konulara girenler

“…Herkesin gözü de üstümüzde yani” diyor terapi koltuğundaki Muzaffer. Herkesin malumu gündemi işaret ederek tıpkı Meryem gibi o da zamanın zorluğuna vurgu yapıyor. Konuların içinden bir bakış açısına sahip olduğunun altını çizerek, bir başkomiser olarak iş tecrübesinden bir anekdot paylaşma bahanesiyle terapi odasındaki kontrolün sahibi Peri’ye aba altından sopa gösteriyor. Az önce odada içemeyeceği uyarısını almış olmasına rağmen “Bu devran öyle sandıkları kadar kolay dönmez” notunu araya sıkıştırarak sigarasını yakıyor. Kendisine ne yapılacağının söylendiği bir odada iktidarı gasbediyor. Büyük bir çoğunluğu bu terapi odasında geçen ikinci sezon boyunca en az Meryem’i olduğu kadar Muzaffer’i de dinliyoruz, uzun uzun ona bakıyoruz. Gözümüz üstünde yani. Eşini kaybetmesinin üzerinden geçen bir yıl boyunca yaşadığı uyku problemleri sebebiyle geldiği Peri’nin seanslarına uzun süre devam etme gibi bir niyeti de yok. Şifasını bulup eski düzenine dönmek niyetinde. Ancak kendisini dinledikçe ilk sezon boyunca gördüğümüz karakterlerden daha farklı bir noktada konumlandığını kabulleniyoruz. Başta eşinin kaybından sonra yıkılmış bir adam zannettiğimiz Muzaffer’in daha çok uykusuzluğundan ve onun etkisiyle gördüğü sanrılardan yakındığını fark ediyoruz. Hayatlarının büyük bir kısmı boyunca eşine uyguladığı fiziksel şiddeti de, yıllar içinde bıraktığı “marifetini” anlatarak itiraf ediyor. Eşinin kaybındaki asıl derdi de artık evde tahakkümünü hissettireceği kimsenin kalmamış olması. Nasıl sevdiğini ballandırarak anlattığı kızlarıyla evde geçirdiği birkaç dakikaya şahit olduğumuzda bunu daha iyi anlıyoruz.

Kabul edilmiş, rütbelendirilmiş ve kurumsal kimlik atanmış bir kötülüğün mensubu Muzaffer. Yaşıtları çoktan müdür olmuşken o, daha sonra iktidarına karşı çıkmış oğlu yüzünden olduğunu anladığımız ufak bir sicil sorunu sebebiyle başkomiser olarak kalmış. Bunun gıptası ve öfkesi de omuzlarına yüklenmiş. Böyle bir temsili, artık çok iyi tanıdığımızı düşündüğümüz Meryem’le aynı koltukta aynı kadrajda görmek beraberinde refleks olarak bir karşılaştırma güdüsü doğuruyor. Aynı ülkeyi, aynı şehri, hatta bu örnekte aynı apartmanı paylaşan iki ayrı hayat çarpışıyor. Meryem kendisini komşusuyla “biz” zamirinde anarken, Muzaffer o ve konuşkan imam kocasından bahsederken “onlar”ı tercih ederek araya kalın bir çizgi çekiyor. Ancak burada ilk sezondaki bizler-onlar karşıtlığından farklı bir şekilde “bizler, neye karşı?” sorusuna bir geçiş olduğunu not düşmek gerek. Karşımızdaki Muzaffer’in temsil ettiği, evin içinden başlayıp sokağa hükmeden kötülüğe daha yakından bakıp onu tartışmaya açmak istiyor dizi. Yine de sınırlı süresinin büyük bir bölümünü terapi odasına hapsetmesinin bu amacının aleyhine çalıştığını söylemek gerek. Yine de sahne aralarında gördüğümüz İstanbul’un sokakları da aynı, arkasında çalan melodileri de. Ama herkesin başı belada, herkesin ödü kopuyor.

İçinde yaşadığımız, anlam vermekte herkesin güçlük çektiği, biraz da bu sebeple herkesin bir fikrinin olduğu bu curcunalı zamanda hayata tutunabilmek için çırpınan insanları, onlara çok tanıdık insanlara anlatan bir dizi Bir Başkadır. Kutupların aynı safa (tercihen ya da mecbur kalarak) geçmiş olmasının beraberinde çözüm getirme ihtimalinin olmadığı bir resim çiziyor ikinci sezonuyla. Geleneksel ana akım anlatı kodlarını kullanıp aynı aşinalıktaki kültürel referanslara dokunmasına karşın burada yanında yer almak isteyeceğimiz saf bir iyi, hazin sonunu arzu edeceğimiz somutlaştırılmış tek bir kötü ve nihayete ermesini bekleyeceğimiz net bir çözülme yok artık. Herhangi bir umut ya da Yeşilçamvari bir rahatlama vaadi oluşmuyor. Muhatabı da bunun gerçekleşebileceğine inanan bir dünya değil artık zaten. Buna rağmen izlediğimize şaşırdığımız, neresinden tutulsa sorunlu görünen baba-oğul sekansına şerh düşmeden yazıyı tamamlamak pek mümkün değil. İlk anından itibaren kendisinden bir dönüşüm beklemediğimiz kötülük temsili Muzaffer’in itibarında gördüğü tek leke de kendisine iade ediliyor ve hiç ikna edici gelmeyen zorlama bir kucaklaşmaya şahit oluyoruz. Sonuç olarak izlediğimiz hâline ulaşacak olsa dahi baba-oğul arasındaki ilişki o ana kadar amaçladığı duygusal karşılığı bulabilecek bir şekilde inşa edilmediği için bu bölümün dizinin bütününe katkısı büyük bir soru işareti olarak kalıyor. Yine de dizi son noktada artık çok iyi tanıdığımız iki ana kahramanının yanına dönüp duygusal yoğunluğu ağır bir sahneyle finalini yapıyor. Her gün içine uyandığımız sıkıntıları tarif etmeyi, paylaştığımız korkuları bir nebze görünür kılmayı ve eğer sonunda bir çeşit mücadele edebilecek bir takat ortaya çıkarsa, bunun neye karşı olacağı üstüne tartışmaya davet ediyor.




İlgili Yazılar
Development by Bom Ajans