Takvimler 2000’lerin tam ortasını, yani 2005 yılını gösterirken Türkiye’nin müzik endüstrisi “alternatif” olanın ana akıma sızmaya çalıştığı ancak sınırların hâlâ çok keskin çizgilerle çizildiği bir dönemden geçiyordu. Tam o sırada elinde “Sakin Olmam Lazım” adlı bir patlayıcıyla, civciv sarısı saçlarıyla, hırçın bakışlarıyla, hırslı tavrı ve bu topraklar için hiç de alışık olunmayan müzik tarzıyla oldukça marjinal görünen 27 yaşında bir genç çıktı sahneye. Bu genç, 2006 yılında henüz ilk albümünü çıkaralı bir sene olmuşken Kral TV Video Müzik Ödülleri’nde “En İyi Rock Erkek” kategorisinde kazandığı ödülünü almak için kürsüye ilerlediğinde, belki de salondakilerin çoğu onun geçici bir heves, bir farklılık denemesi olduğunu düşünüyordu. Ancak o, elindeki mikrofonu ve dişlerini sıkarak o tarihi cümleyi kurmuştu: “Daha çok karşılaşacağız…” Bu, genç bir müzisyenin elindeki ödülün heyecanıyla söylenmiş boş bir vaat de değildi üstelik. 20 yılı aşan bir süreye yayılacak bir hükümranlığın, ilmek ilmek işlenecek bir kariyerin de ilk işaretiydi. Bugün geçen 20 yıla baktığımızda şunu net bir şekilde görüyoruz: Hayko Cepkin, iyi bir müzisyen olmasına ek olarak; şovları, çok yönlülüğü ve taviz vermeyen tarzıyla Türkiye’nin müzik tarihine imzasını atarak kendi türünün tek örneği olmayı başaran bir ikon, aynı zamanda.
Hayko Cepkin’in yolculuğu, aslında tam bir kendini kabul ettirme hikâyesiydi. 2005 yılına kadar işin mutfağında birçok farklı isimle çalışmış, aranjeler yapıp klavyesini konuşturmuştu. 2005’ten itibaren ise artık kendi ayakları üzerinde durup nev-i şahsına münhasır müziğini yaratmaya, rüştünü ispatlamaya hazırdı Hayko Cepkin. İlk albümü “Sakin Olmam Lazım”da aslında aklındaki müziği tam olarak yansıtamamıştı ama bu bile gelmekte olan kasırganın sinyallerini veriyordu. Onun aklında endüstriyel metal ve gotik öğeleri, Türkiye’nin motifleriyle harmanlayıp üzerine brutal vokalleri, çığlıkları eklemek vardı. Nitekim konserlerde bunu zaten yapıyordu. Ancak endüstrinin kapalı kapıları ardında, “Bu tarz Türkiye’de tutmaz, radyolar çalmaz, kimse bu bağırışları dinlemez.” diyenlerin sesi çok çıkıyordu. Ama az önce de söylediğim gibi o, müziğin mutfağından geliyordu. Piyanonun başındaki teknik bilgisiyle sahne arkasındaki tecrübesini birleştirmişti. Onu farklı kılan, marjinalliğini bir vitrin süsü olarak değil, bir karakter inşası olarak sunmasıydı. Kimsenin cesaret edemediği makyajları ve her albümde değişen temaları ile Türkiye’nin ve yerli rock aleminin estetik algısını da esnetmişti. “Sakin Olmam Lazım”da kendisine telkinde bulunuyordu çünkü sakin olması gerekiyordu. “Tanışma Bitti”de korkularımızın üzerine gitmeyi gösteriyor, “Sandık”ta ölümün o kasvetli havasını yaşatıyor, “Aşkın Izdırabını…” ile aşkın en vahşi hâllerini anlatıyor, “Beni Büyüten Şarkılar”da geçmişine bir selam çakıyordu. Ama milyonlara ulaştığında bile kırmızı çizgilerinden hiç taviz vermedi. Popüler kültürün içine sızdı ama onun bir parçası olup erimedi. Aksine Hayko Cepkin, popüler kültürü kendi evrenine, kendi karanlık ama dürüst dünyasına davet etti. Geniş kitlelerce “olmaz” denilen her şeyi; yani sert müziği, korkutucu görselliği ve tavizsiz duruşunu bir popstar kadar büyük bir insan topluluğuna sevdirdi.
Türkiye’de konser izleyicisi uzun yıllarca “Grup sahneye çıksın, şarkılarını çalsın, biz de eşlik edelim.” formülüne alıştırılmıştı. Hayko Cepkin, bu formülü 2005’ten itibaren elinin tersiyle itti. Onun için sahne, üzerine çıkılıp şarkı söylenen statik bir platform değildi. İlk notadan itibaren uyanan, seyirciyi yutan ve son notaya kadar sanatçıyla birlikte nefes alan devasa, metalik bir organizmaydı. Bu doğrultuda şarkıları kadar sahnesine de özen gösteren Hayko Cepkin’in sahnesi yıllarca hep iyi bir mühendislik ve tasarım ürünü oldu. Rock’n Coke 2007’deki o meşhur koza şovunu hatırlıyor musunuz bilmem. O şov, bir hikâyenin başlangıç noktalarından da biriydi. Yıllar içinde bu organizma evrildi. Sahnede kırmızı boya fışkırtan mikrofon sehpaları, lazerlerle izleyiciyi tarayan düzenekler, alev makineleriyle senkronize ritimler birbirini takip etti. Hayko Cepkin, teknolojiyi bir “eklenti” olarak kullanmıyor, vücudunun bir uzvu gibi müziğine entegre ediyordu. O mikrofon sehpası artık demir bir çubuk değildi mesela, Cepkin’in öfkesini ve enerjisini de dışarıya vuran bir silah olmuştu adeta. Başlıkta Hayko Cepkin’in sahnesi yaşayan bir organizma derken mecazi anlamda söylemedim elbette. Çünkü bu yazıda binlerce fit yükseklikten uçaktan atlayıp paraşütüyle festival alanına dikey bir iniş yaparak saniyeler içerisinde mikrofona yapışan bir sanatçıdan bahsediyorum. Bu, adrenalin tutkusunun ötesinde, sahnenin sınırlarını gökyüzüne kadar genişletme arzusu aynı zamanda. Sahneye paraşütle inmek de “Benim dünyama hoş geldiniz, burada imkânsız diye bir şey yoktur.” demenin en gürültülü yollarından biri onun için.
Bu kadar süre içinde, Hayko Cepkin’in nev-i şahsına münhasır kimliği sadece müziğiyle sınırlı kalmadı. Çünkü o, konservatuvar disiplinini hiçbir zaman terk etmeden, belli bir matematik içerisinde ve etkili bir stratejiyle kariyerini şekillendirdi. Jekyll & Hyde ve Drakula gibi müzikal/tiyatro oyunlarında sergilediği performansıyla sesinin, bir karakteri en uç noktalarına kadar yaşatmak için ne kadar esnek olabileceğini de gösterdi. Sahnede bir canavara dönüşürken gündelik hayatında ekstrem sporların sınırlarını zorlayan bir atlet disiplinine büründü. Şöhretin o pırıltılı ama sahte dünyasından, İstanbul’un keşmekeşinden kaçıp Kuşadası’nda kurduğu yaşamıyla aslında en büyük başkaldırılarından birini gerçekleştirdi. Kendine ait bir dünya kurdu. Orada hayvanlarıyla, doğayla ve dostlarıyla vakit geçirerek sistemin dayattığı “her an göz önünde olmalısın” kuralını da yıkmış oldu. Bu münzevi duruş da onun yaratıcılığını taze tutan, müziğini güncel kılan gizli kaynaklardan birisi oldu. Yaşamayı “çok yönlü” bir yapıya sokan bu anlayış onun sanatına zenginlik katarken Hayko Cepkin ismi, 20 yılda tek bir sıfata sığdırılamayacak kadar da büyük bir resmin parçası oldu.
Rockstarlık ya da metalcilik, dünya genelinde olduğu gibi Türkiye’de de biraz marjinalliği, ulaşılmazlığı, soğukluğu ve tekinsizliği beraberinde getirir. Aynı zamanda rocker’lar “sert çocuk” rolünü oynamayı da pek sever, personalarını da bu aura üzerine inşa eder. Ancak Hayko Cepkin, bu klişeyi Türkiye’ye özgü bir “abi” formülüyle yerle bir etmeyi tercih etmişti. Cepkin, sahnesinde lazerler/boyalar saçan, hırslı ve öfkeli bir kahramanı oynarken kulis kapısından çıktığı an mahallenin en dürüst, sözü dinlenir ve en samimi figürüne dönüşmeyi seçmişti. Bu güvenilir imaj ise onu Türkiye’de her kesimin ortak paydası hâline getirdi. Başta görünüşüyle ürken teyzelerin, bugün onu televizyonda gördüğünde “Hayko evladımız” demesi, bir PR çalışmasıyla ulaşılabilecek bir seviye değildi elbette. Bu kabulleniş ve sarıp sarmalanış, başarılı bir persona çizmenin zaferi aslında. Çünkü sanatçı, makyajının ardındaki o dürüst insanı hiçbir zaman gizlemedi. Sosyal medyadaki sivri ama haklı çıkışları bir yana dursun, takipçileriyle kurduğu o filtresiz iletişim ve halkla kurduğu organik bağ, onun star egosunu ne kadar uzağa fırlattığının da kanıtıydı. Hayko Cepkin, dinleyicilerinin ve sevenlerinin gözünde ulaşılmaz bir kulede hiçbir zaman olmadı. Doğanın içinde ve herkesin dokunabileceği bir yerdeydi. Böylece Türkiye’nin hem en “öteki”si hem de en “bizden”i olmayı başarmıştı. Hayranlarıyla kurduğu yoldaşlık ilişkisi de onu sadece bir müzik ikonu olmanın çok üzerine çıkarmıştı. O, artık bir “yaşam tarzı rehberi” idi.
Hayko Cepkin’in 20 yılı aşan solo kariyerinde daha anlatılacak elbette çok şey var ama bu 21 yıla baktığımızda, müziğinin neden hep taze ve güncel kaldığını anlamak hiç de zor değil. O, değişen ve geçici olduğu çok belli olan trendleri takip etmek yerine, kendi sound’unu zamansız bir sesle donattı. Elektronik altyapıları, endüstriyel metalin sertliğiyle, Türk Sanat Müziği’nin ağdalı ama derin melodik yapısını birleştirdi. Ortaya çıkan bu hibrit tür de onu kendine has bir noktaya taşıdı. Tavizsiz bir şekilde, arkasında devasa PR orduları yokken çizdiği vizyonla ana akıma meydan okuyan Cepkin; kimsenin cesaret edemediği o marjinal çizgide yürüyüp aynı zamanda toplumun en muhafazakâr kesiminden en radikal kesimine kadar “Hayko Abi” samimiyetiyle sevilmeyi de başardı. 28 yaşındaki o genç, “Daha çok karşılaşacağız.” derken aslında “Ben buradayım ve hiçbir yere gitmiyorum, beni kabul etmek zorunda kalacaksınız.” demek istiyordu ve nitekim öyle de oldu. Bizimle her karşılaşmasında bizi şaşırttı, ufkumuzu açtı ve bu kadarını da yapamaz dediğimiz her şeyi yaptı. Ben bu yazıyı yazarken, aslında kendi 21 yılımı da anlattım. Çünkü ben de o hikâyede ona eşlik edenlerden biriyim. O yüzden iyi ki varsın Hayko Cepkin, 21 yıldır sakin olamadığın için teşekkürler!