Nolan’ın vizyonunu gerçeğe dönüştüren isim: Emma Thomas

Modern Hollywood’un en büyük gişe başarılarına sahip olan Christopher Nolan sinemasının arkasında çok önemli bir vizyoner var: Emma Thomas. The Odyssey filminin tanıtım süreciyle birlikte adı yeniden gündemin üst sıralarına yerleşen Thomas, medyada hâlâ sıklıkla “Christopher Nolan’ın eşi” etiketiyle anılıyor. Öyle ki son galada Zendaya ile Nolan’ın yan yana poz verdiği karelerde Thomas’ın sonradan çerçeveye dahil edildiği anlar üzerinden yapılan sosyal medya yorumları, bu köhne yaklaşımın hâlâ karşılık bulabildiğini bir kez daha gösterdi.

Oysa Oscar zaferleri, İngiltere Kraliyet Ailesi’nden aldığı “Dame” unvanı ve küresel stüdyo sistemindeki sarsılmaz ağırlığıyla ortada apayrı bir başarı hikâyesi duruyor. Bu sığ etiketleme, gerçeği bazen gölgeler gibi olsa da Emma Thomas, modern sinema endüstrisinin en güçlü ve bağımsız figürlerinden biri. Haydi gelin, yapımcılık felsefesinden stüdyo masalarındaki ezber bozan hamlelerine kadar Emma Thomas’ın sinema dünyasındaki gerçek yerine daha yakından bakalım.

Yurt arkadaşlığından Hollywood’un zirvesine

Emma Thomas ile Christopher Nolan’ın efsanevi ortaklığı, 1989 yılında University College London’da (UCL) öğrenciyken Ramsay Hall’da, üniversitenin ilk günlerinde tanışmalarıyla başladı. Nolan İngiliz edebiyatı, Thomas tarih okuyordu. Nolan’ın başkanlığını yaptığı UCL Sinema Kulübü’nde bir araya geldiler ve üniversitenin Bloomsbury Tiyatrosu’nda geçirdikleri saatlerde kısa filmler, haber bültenleri ve nihayetinde ilk uzun metrajlarını ürettiler. Thomas mezuniyetin ardından babası gibi kamu hizmetine gireceğini düşünüyordu; onun yerine Working Title Films’te işe başlayarak sinema sektörüne ilk adımını attı.

İkilinin ortaklığının ilk büyük meyvesi, 1998 yapımı Following filmi oldu. Thomas, bütçesi sadece 6 bin dolar civarında olan bu filmi, arkadaşlarının müsait olduğu hafta sonlarında çalışan gönüllü bir ekiple, gerilla usulü yöntemlerle koordine ederek yapımcılık becerilerini kanıtladı.

Sıradaki dönüm noktası Memento‘ydu. Thomas, Nolan’ın senaryosunu 1997 yazında Newmarket Films yöneticisi Aaron Ryder’a bizzat götürdü. Ryder senaryoyu “gördüğü en yenilikçi metin” olarak nitelendirdi ve film opsiyonlandı. Thomas filmde yardımcı yapımcı (associate producer) olarak kredilendirildi. 2000’de Venedik’te gösterilen film hiçbir Amerikan dağıtımcısını ikna edemeyince Newmarket riskli bir kararla filmi kendisi dağıttı ve Memento Kuzey Amerika’da 25 milyon doların üzerinde hasılat yaptı.

Bu bağımsız başarının ardından ikili, 27 Şubat 2001’de Syncopy Inc. adlı yapım şirketini kurdu. Stüdyo sistemine ilk girişleri 2002 yapımı Insomnia ile oldu; Syncopy’nin ilk yapımı ise 2005 tarihli Batman Begins‘ti. Bu süreç onları bağımsız sinemacılardan, filmleri dünya çapında toplamda 6 milyar doları aşan hasılat üreten Hollywood devlerine dönüştürdü. Uzun soluklu ortaklık, 2024’te Oppenheimer ile En İyi Film Oscar’ını kazanmalarıyla taçlandı.

Stüdyo sistemini titreten bir yapımcı

Emma Thomas’ın Hollywood’daki konumu, geleneksel stüdyo yapımcısı profillerinden ayrılıyor. Thomas, sadece yönetmen ve stüdyo arasında aracılık yapmakla kalmayan, yaratıcı sürecin özgürce akabileceği alanı doğrudan açan bir yapımcı. Kendisini yönetmeni dış dünyadan koruyan birinden ziyade, sadece yaratıcı sürece odaklanabileceği bir atmosferi kolaylaştıran kişi olarak tanımlıyor.

Thomas’ın yapımcılık stratejisinin temelinde bütçe ve takvim sadakati var. Dunkirk‘ün ödül sezonunda Screen International’a verdiği röportajda, zorlu çekim koşullarına rağmen hiçbir filmlerinde bütçeyi aşmadıklarını ve ek süreye ihtiyaç duymadıklarını söylüyor. Ama Thomas’a göre bu bir şans meselesi değil. Bir projeye başlarken stüdyoya gidip filmin ne olduğunu ve onu yapmak için gereken rakamı net biçimde söylüyorlar. Stüdyo da para konusunda dediklerini yapacaklarını biliyor. Thomas, istedikleri bütçeleri almanın kendileri için başka pek çok yönetmene kıyasla kolay olduğunu açıkça kabul ediyor, ama bunu hafife almadıklarını vurguluyor: kendilerine tanınan geniş yaratıcı özgürlük büyük ölçüde, finansal olarak çılgınlık yapmayacaklarına duyulan güvenden geliyor. Buna bir de Warner Bros. için yaptıkları her filmin tutmuş olması ekleniyor.

Bunlar birleşince stüdyo masasında eşine az rastlanır bir pazarlık gücü doğuyor.

Bu gücün en net örneği Oppenheimer’ın başlangıç hikâyesi. 2021’de Warner Bros. ile yollar ayrıldıktan sonra Universal, Sony, Paramount ve Apple yöneticileri senaryoyu okumak için Nolan’ın Hollywood Hills’teki evine gitti. The Hollywood Reporter’ın aktardığına göre masaya konan şartlar şunlardı: tam yaratıcı kontrol, en az 100 günlük vizyon süresi, yaklaşık 100 milyon dolar yapım bütçesi, buna eşit bir pazarlama bütçesi, brüt hasılattan ilk dolardan itibaren yüzde 20 pay ve stüdyonun film öncesi ve sonrası üçer hafta, yani toplam altı hafta boyunca başka film çıkarmayacağı bir “ambargo” (blackout) dönemi. Teklifi kabul eden isim Universal’ın başkanı Donna Langley oldu.

Ayrıca Thomas, CGI yerine pratik efektlere, dijital yerine analog filme ve sinema salonu deneyimine büyük bir sadakatle bağlı kalıyor. Streaming platformlarına ve ev sinemasına karşı, özellikle pandemi sonrası dönemde sinema salonlarının ayakta kalması için “sadece dev ekranda izlenmesi gereken” orijinal senaryolara öncelik veriyor.

Hangi efsanevi projelere imza attı?

Emma Thomas’ın portföyü, her biri ayrı birer prodüksiyon harikası olan projeler barındırıyor:

• The Dark Knight Üçlemesi: Stüdyo ilk olarak Batman serisini teklif ettiğinde, Thomas başlangıçta Nolan’ın böyle bir projeyle ilgilenmeyeceğini düşündü ancak vizyoner yaklaşımlarıyla süper kahraman türünü yeniden tanımladılar. The Dark Knight çekimleri sırasında Chicago, Hong Kong ve İngiltere’de hareket eden devasa bir oyuncu ve teknik ekibi yöneterek lojistik bir kabusun üstesinden geldiler. The Dark Knight ve The Dark Knight Rises, dünya çapında ayrı ayrı 1 milyar dolar barajını aşarak tarihi bir başarı yakaladı.
• Inception: Bütçesi 160 milyon dolar olan orijinal bir bilimkurgu fikrini stüdyoya kabul ettirdi; çekimler Fransa, Fas, Kanada, ABD, İngiltere ve Japonya’da, altı ayrı ülkede aksamadan tamamlandı. Film dünya çapında 825 milyon dolar hasılat yaptı.
• Interstellar: 165 milyon dolarlık devasa bütçesiyle film için Kanada’da yaklaşık 2.000 dönümlük bir mısır tarlası ektirildi ve İzlanda’nın zorlu doğa koşullarında çekimler organize edilerek pratik efektler CGI ile harmanlandı.
• Dunkirk: Filmin çıkış noktası bizzat Thomas oldu. Interstellar’ı bitirirlerken Nolan’a Joshua Levine’in Dunkirk tanıklıklarını derlediği Forgotten Voices Of Dunkirk kitabını verdi ve proje oradan doğdu. Bütçe yaklaşık 100 milyon dolarda tutuldu, yani Interstellar’ın kabaca yarısı. Thomas bunun bilinçli bir tercih olduğunu söylüyor: stüdyonun bir noktada kâra geçme şansı olsun istemişler. Filmin Warner Bros. için kolay bir “evet” olmadığını da ekliyor. Oyuncuların hepsinin doğru yaşta ve İngiliz olmasında ısrar etmişler, rakamları cazip göstermek için farklı milletten bir yıldızı kadroya almayı düşünmemişler. Üstelik ortada çoğu seyircinin hiç duymadığı bir hikâye ve bir dönem filmi vardı. Thomas ayrıca bunun kariyerlerindeki en sıkı bütçe olduğunu, sınırlamanın onları daha yaratıcı ve becerikli olmaya zorladığını söylüyor. Bir de şu ayrıntı var: Nolan filmi senaryosuz çekmeyi düşündüğünü, fikri Thomas’a açtığında onun kendisine “biraz delirmiş gibi” baktığını ve “bu pek işe yaramaz” dediğini anlatıyor. Nolan sonunda 76 sayfalık kısa bir senaryo yazdı.
• Oppenheimer: Trinity nükleer testi dijital efektler yerine pratik efektlerle yeniden yaratıldı. Yaklaşık 100 milyon dolarlık bütçeyle çekilen film dünya çapında 975 milyon doları aşan bir hasılata ulaştı ve Thomas’a kariyerindeki ilk En İyi Film Oscar’ını kazandırdı.
• The Odyssey: Universal Pictures ile hayata geçirilen bu proje, Homeros’un destansı şiirinin bir uyarlaması. Bütçesinin 250 milyon dolar olduğu iddia edildi; Emma Thomas ise Time’a verdiği demeçte bunun en pahalı filmleri olmadığını ama yapımın “devasa” olduğunu belirtti. Nolan da The Telegraph’a en pahalı filmlerinin hâlâ The Dark Knight Rises olduğunu söyledi. Matt Damon, Tom Holland, Anne Hathaway, Robert Pattinson, Lupita Nyong’o, Zendaya ve Charlize Theron gibi isimlerden oluşan kadrosuyla film, açılış haftasonunda dünya çapında 264 milyon dolar hasılat elde ederek Nolan’ın kariyerindeki en büyük küresel açılışı gerçekleştirdi. İki hafta sonunda küresel hasılat 652 milyon doları aştı. Film ayrıca tamamen IMAX kameralarıyla çekilen ilk uzun metraj olma özelliğini taşıyor.

“Nolan’ın eşi” etiketinin ötesinde bir sinema devi

Geleneksel medya ve zaman zaman sinema basını, Emma Thomas’ı sıklıkla sadece “Christopher Nolan’ın eşi” statüsüne indirgeme eğilimi gösteriyor. Oysa o, modern sinemanın en güçlü yapımcılarından biri. Nolan’ın kendisi de bu durumun bilincinde. BFI Fellowship ödülünü alırken eşine teşekkür ederek film yaparken hiçbir zaman yalnız hissetmediğini, çünkü Thomas’ın sinemanın önemi konusunda olayları hep kendisiyle aynı şekilde gördüğünü söyledi.

Nitekim 2024 BAFTA ödüllerinde En İyi Film ödülünü Nolan, Emma Thomas, Charles Roven ve Cillian Murphy birlikte almaya çıktı; kürsüde konuşan isim Thomas oldu. Aynı yıl Oscar’da da En İyi Film konuşmasını o yaptı. Filmin başarısını sadece yönetmenin dehasına değil iş birliğine ve takım çalışmasına dayandıran bu duruş, çok büyük prodüksiyonlarda genellikle göz ardı edilen kadın liderlerin Hollywood’daki görünürlüğü açısından oldukça önemli.

Mart 2024’te İngiltere hükümeti, ikilinin sinemaya hizmetlerinden dolayı Nolan’a şövalyelik, Thomas’a ise “Dame” (DBE) unvanı verileceğini duyurdu. Unvanlar 18 Aralık 2024’te Buckingham Sarayı’nda Kral III. Charles tarafından takdim edildi. Bu da Emma Thomas’ın kendi başına bir sinema devi olduğunu tescilleyen detaylardan.